Sunday, September 30, 2012

Lifestyle en verpreutsing

De jonge vrouw achterop de bus was slechts gehuld in een badhanddoek. Haar weliswaar appetijtelijke uiterlijk, maar niet al te enthousiaste blik was gericht op de tekst “lekker ontspannen in Sauna Warmond”. Dit werkt niet, zoveel is zeker. Daar is meer voor nodig. Want het gaat slecht met de saunabedrijven in ons land, en daar zijn ze toch ook deels zelf verantwoordelijk voor. Goede raad is duur, maar met deze foto rennen de mensen de sauna echt niet in.

Ik ken die sauna. Ik begrijp daarom dat er weinig anders te vinden was om achterop de bus te plakken. Het zwembad wellicht, maar daar is weinig sfeer te proeven. De boodschap is echter duidelijk. Saunabedrijven moeten vechten voor hun bestaan. Als ik om mij heen kijk, zie ik in een straal van 20 kilometer rond Katwijk diverse sauna's die de deur hebben gesloten. Een afgebrande sauna in Katwijk, twee verdwenen sauna's in Wassenaar, een failliete sauna op de boulevard van Scheveningen en vorig jaar nog een afgebrand bedrijf in Rijswijk. In de praktijk beperkt dat mijn mogelijkheden tot nog maar drie sauna's, en in één daarvan, in Leiden, wil je toch niet gezien worden.
Niet dat de kans groot is dat je wordt gezien, maar dat even daargelaten.


Natuurlijk, de economie werkt niet mee, en ik kan me voorstellen dat saunabezoek een post is waarop je noodgedwongen moet bezuinigen. Dat is echter maar een deel van het verhaal. Want ook de verpreutsing van de jeugd is een dilemma waarmee de saunabedrijven worstelen. Mijn neef ging op z'n 17e voor het eerst mee naar de sauna, maar nu op z'n 30ste, is hij meestal nog steeds een van de jongste aanwezigen. Terwijl tijdens mijn studietijd de sauna vol zat met leeftijdgenoten. Preutsheid is geen probleem waar de neef mee kampt, maar dankzij hem merk ik natuurlijk wel hoe de jongere generatie over de bezochte sauna's oordeelt. Als je je met handdoek, badjas en slippers meldt bij de entree van een sauna, heb je grote kans om daarachter te worden geconfronteerd met een decor dat op geen enkele manier aansluit bij de belevingswereld van jongere mensen. De moderne exploitant meent namelijk dat een sauna er absoluut uit hoort te zien als een Romeins of Grieks bordeel, waarin betonnen ionische zuilen, plastic planten en gipsen replica's van Michelangelo's David de goede smaak moeten onderstrepen. Of je treft een sauna die ten prooi is gevallen aan de vooral door vrouwen van middelbare leeftijd zo vurig beleden passie voor tuincentrum lifestyle interieurs. Lifestyle, een eufemisme voor creatieve leegheid, waarbij loungesets, paargewijs gegroepeerde accessoires en oversized windlichten een gemis aan originaliteit moeten verhullen. Is het gek dat de jongere bezoekers zich hier niet toe aangesproken voelen? Het is kommer en kwel met de sauna estethiek, en dan heb ik het niet over de lichamen die de strijd tegen de zwaartekracht hebben verloren.

Maar bovenal kampen de hedendaagse sauna's met een identiteitsprobleem. Voor mij en mijn metgezellen moet een sauna gewoon dat bieden, waar het bij een sauna om draait – de afwisseling van warm en koud in goed verzorgde faciliteiten. Helaas denken veel exploitanten daar anders over. De omzet schijnt vooral uit de horeca gehaald te moeten worden, en elke investering daar gaat natuurlijk ten koste van de sauna zelf. Dat gaat dan hand in hand met een focus op wellness excessen, in het streven de Volkskrant Magazine en Viva lezeressen aan zich te binden. Maar shiatsu massages, warme stenen, chocolade pakkingen en esoterische schoonheidsbehandelingen zijn niet alleen aan mij niet besteed. Daar zullen steeds minder mensen voor willen betalen en heeft ook allemaal niets met sauna te maken. Zo bijt de op lifestyle en wellness beluste sauna-exploitant zichzelf in de staart. Eigen schuld, dikke bult, maar ja, het gevolg is wel dat het aanbod nog verder zal verschralen.

Back to basic. Net zoals in de film Steam of Life (Miesten Vuoro).

Back to basic, is mijn devies. En dat mag ook best luxueus zijn, hoe tegenstrijdig dat ook klinkt. Onze oosterburen zijn daar meesters in. De vele 'Therme' die je daar aantreft hebben niets te maken met de deerniswekkende etablissementen die we hier in Nederland kennen. Daar komt bij, dat de horeca-afdeling daar bijna altijd open en bloot grenst aan het sauna- of zwembadgedeelte, en dat zorgt voor een prettige en levendige sfeer. Met als grote verrassing het ontspannen prijskaartje. Vaak goedkoper dan de gemiddelde Nederlandse sauna, en toen ik zag dat ik voor de onvolprezen Kristall Therme Heisser Brocken in Altenau slechts 10 euro hoefde te betalen, keek ik toch wel even met andere ogen naar de 27,50 die de sauna van de dame achterop de bus wil hebben. Gelukkig is daar altijd nog de compacte, maar goed verzorgde sauna in een Noordwijks hotel. Dus genoten de neef en ik afgelopen zaterdag na een prima sauna van een excellente megaburger aan de rand van het mooie zwembad. Naar verluidt zou zelfs Edwin van der Sar zich hier vertonen, en staat dat niet bijna gelijk aan koninklijke goedkeuring?

De fraaie zwembad en sauna-afdeling van Hotel Oranje. Foto: Hotel Oranje.

Niettemin blijf ik dromen van een dagje, nee, maak dat een weekendje Duits genieten. De Carolus Thermen in Aken, het Friedrichsbad in Baden Baden, het adembenemend mooie Bäderhaus in Bad Kreuznach, de Bali Therme in Bad Oeynhausen. Of de Kristall Therme Heisser Brocken in Altenau, met superschnitzel en halve liter Weizen bier en uitzicht op bubbelbaden en zwembad. Dat is sauna. Wie gaat er mee?

3 comments:

  1. Cornelius KoelewijnOctober 1, 2012 at 9:27 PM

    Ik durf het bijna niet te zeggen, maar als het om sauna's gaat, hebben Duitsers een goede smaak en gevoel voor stijl. Niet overdone, maar precies goed. Wat opvalt zijn de vele ultramoderne sauna's (Caracalla Thermen in Baden Baden zijn een goed voorbeeld), waar een architect precies weet hoe je moderniteit met sfeer kunt combineren. Of de fraai gerestaureerde historische sauna's. Het Bäderhaus in Bad Kreuznach is inderdaad een van de fraaiste van Duitsland.

    Nederlandse sauna's vallen vaak op door een perfect gevoel voor wansmaak. Wat dit betreft is Spa Zuiver in Amsterdam wel een van de hoogtepunten - of dieptepunten, het is maar hoe je het bekijkt. Het probleem is wellicht dat Nederland geen traditie heeft in de badcultuur. Sauna's worden ingericht met een bepaald idee over hoe ze er uit horen te zien, en meestal zit dat er net naast - of ver naast...

    Naar Duitsland vertrekken? Tja, misschien wordt het daar echt tijd voor... Wat mij betreft liever vandaag dan morgen.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Ze weten de toon daar inderdaad goed te treffen. Het zal inderdaad aan de badcultuur liggen. Het lijkt wel een Nederlandse vloek: we willen alles, maar we doen alles middelmatig. Waarom twee euro uitgeven als het voor één euro kan, maar er dan wel drie euro voor vragen. Maar het leuke is, dat je in Duitsland gewoon iedereen naar de sauna ziet gaan, hele gezinnen, vriendengroepen, oudere echtparen. En je krijgt in dat land gewoon vrijwel overal meer kwaliteit, in hotels, restaurants, winkels. Waarom is hier alles toch zo middelmatig?

      Delete
  2. Cornelius KoelewijnOctober 1, 2012 at 9:29 PM

    Die superschnitzel vond ik overigens niet zo'n goed idee. Beetje veel...

    ReplyDelete