Wednesday, May 29, 2013

Hatende horeca

Dit wordt geen leuk verhaal. Het is het verslag van de ontdekking dat je wordt gehaat. Niet alleen ik, maar u, lezer, ook. Lees verder, en de schellen vallen u van de ogen. Wij worden gehaat door het personeel van de kleinere Nederlandse horeca. Dat was de enige conclusie die ik uit het recente pinksterweekeinde kon trekken. Ik ga nooit meer uit eten, zo heb ik mij voor genomen. Tenminste, niet in Nederland.

Pinksteren, dat zijn vrije dagen waarop je een terrasje opzoekt. En ondanks de arctische kou, die gepaard ging met apocalyptische regenbuien, kon het zowaar. We zitten op een terras aan de Westeinder in Aalsmeer. We zitten en wachten. We kijken naar het personeel. We wuiven. Maar niks. Een eerder bezoek was ook al geen onverdeeld genoegen. De bestelling van een portie bitterballen om een glas wijn te begeleiden bleek een opdracht van een magnitude die de capaciteit van de keuken op de proef stelde, want de ballen arriveerden toen de wijn al bijna op was. Wellicht een marketingtruc om ons tot een tweede glas te verleiden? Maar waarschijnlijk gewoon het gevolg van laksheid van het personeel.
“Een prettige middag nog,” wenste een kelner toen wij consumptieloos het terras verlieten. Je moet maar durf hebben. Het zou een incident hebben kunnen zijn, als niet een dag later het bekende restaurant aan de havenmond in IJmuiden daar aan ging meedoen. Na geruime tijd veronachtzaamd bij het raam te zitten, moesten we zelf maar eens om de kaart gaan vragen. Waarna de bestelling uitbleef. Dit zette mij aan het denken. Lees mee en huiver.

Rauwe gamba's, en korte tijd later de onmogelijkheid om een twee kopjes koffie af te rekenen : zie hier een ambitieuze, maar tot culinair mislukken gedoemde tent op het Katwijkse strand, dat denkt een restaurant te zijn. Of, bij een ander paviljoen, dat zomer en winter gasten ontvangt:

M: ik ga voor de zalm.
Meisje, een paar minuten later: helaas, er is geen zalm.
M: kabeljauw dan maar.
Meisje: hier is uw zalm.
M: Zalm? Dat had u niet, en bovendien, zalm is niet wit.
Meisje: ik kan al die vissen niet uit elkaar houden.

M: mag ik een ander mes, deze is op de grond gevallen.
Jongen: u wilt een ander mes?
M: ja.
Jongen: maar u heeft toch een mes?

M: dit zou rijk gevulde Katwijkse vissoep moeten zijn. Maar er zat vrijwel niets in.
Meisje: ja, dat kan je wel eens zo hebben.

Maar het kan allemaal nog erger, bijvoorbeeld in een etablissement bij het Valkenburgse meer. M. stoot per ongeluk z'n glas wijn om. Zwaaien en vragen hielp niet, er kwam geen doek. Het vervangend glas wijn stond gewoon op de rekening, dat heb ik toch wel eens anders meegemaakt. En de frites werden geserveerd, nadat het eten al geheel geconsumeerd was.

M: dit heeft geen zin meer, mevrouw.
Mevrouw: ik ook allemaal niet helpen, het is druk.


Soms zijn zelfs de meest simpele vormen van service onbekend. M. bestelt een kopje koffie aan de bar van een saunabedrijf in Warmond. De koffie werd, zoals gebruikelijk daar, zonder melk en suiker geserveerd.

M: mag ik de melk?
Mevrouw (wijzend naar de andere kant van de 10 meter lange bar): daar staat het.


Brasserieën, Eterijen, Eten & Drinken, en oh, gruwel, grand cafés met loungepatios. Welke pretentieuze, maar lege kwalificaties de Nederlandse horeca zichzelf ook toedient, het is allemaal niks. Noemden ze zichzelf nou nu nog maar gewoon café, restaurant, of eetcafé. Maar daar krijg je geen lifestyle magazine consumenten meer mee naar binnen, dat begrijp ik ook wel. Hoe mooi ze zich ook voordoen, ze moeten ons echt haten, het kan niet anders. Het is ook vervelend om je werk te doen als daar steeds maar die klanten bij zitten. Maar zou niet gewoon een gebrek aan coaching en toezicht op het personeel zijn? Serveren is bij ons natuurlijk gewoon een bijbaantje. In Duitsland is het daarentegen vaak een vak, net zoals bij ons in de goede oude tijd. Natuurlijk, ook daar gaat het wel eens mis. Maar niet vaak. Stipte en vriendelijke bediening, copieuze porties en excellente wijn of het beste bier. Dat zijn onze Oosterburen. Maar toch, ook een student moet het kunnen. Laten we maar even reactionair zijn, als je ze maar laat werken voor hun fooien. Net zoals dat in de Verenigde Staten en Canada gebeurt. De werkgever betaalt de sociale lasten, de rest moeten de jonge dames en heren zelf bij elkaar zien te flikfooien. Wie wel eens in die contreien is geweest, weet precies hoe dat daar gaat:

Hi, my name is Michelle. How are you today? Table for two?

Michelle loopt kordaat voorop, met twee menukaarten.
Our special today is sirloin steak with mushroom sauce! Janice will be with you to take your orders.

J: Hi, my name is Janice, I am your waitress for this evening. Have you made your choice yet?
New York steak? Excellent choice!

Bij het neerleggen van mes en vork, na de laatste hap:
Do you care for some desert?
Na de laatste hap dessert:
Is there anything else I can help you with?
M: No, we're fine.

Wap. Daar is de rekening.

Have a nice day!

Beleefdheid over the top. Maar drie kwartier tot een uur later sta je weer buiten. Zeker bij Applebee's, want de tafel moet toch drie keer per avond omzet draaien. Zo gaat dat in het land van de onbegrensde mogelijkheden. Soms gaat het mis. “Geen ijs in mijn wijn graag.” “Oh, u komt zeker uit Europa?” Of we begrijpen het niet. In Hyannis Port kwam het schaaltje met mijn fooi terug. Er lag een keurig gedrukt kaartje. In mijn onschuld dacht ik nog, dat ze geen fooien accepteerden in het Amerikaanse Loosdrecht aan Zee. Maar mij werd weinig subtiel te kennen gegeven “gezien de locatie van ons restaurant is een fooi van 20% gebruikelijk”. Domme Hollander, met z'n 15% fooi. Hoe had ik dat kunnen doen in de plaats waar de Kennedy's wonen. Maar die jongen in de Olive Garden in Atlanta heeft alle eventuele negatieve Amerikaanse horeca ervaringen gecompenseerd. Ik bestelde een glas Pinot Grigio. “Hier is uw wijn, meneer. Wilt u de fles soms meenemen?” “Uhh, nee...?” “Wij schenken hier vanavond toch niet meer uit, dus de fles is dan voor u, complimenten van de zaak.” Bij de Olive Garden haten ze hun gasten niet. Kom daar maar eens om in Nederland. Kurk er op, de koelkast in voor morgen. En dat moet je dan als gast nog zelf doen ook.

Wednesday, May 8, 2013

De hamburger der gramschap

Dit is een precaire blog. Het gaat hier om hamburgers. Vegetariërs kunnen beter niet verder lezen. Hamburgers zijn een controversieel en een beetje vreemd fenomeen. Veel mensen kunnen er naar snakken, maar er zijn er niet veel die dat durven toegeven. Een soort voedselporno dus. Ze passen ook helemaal niet in onze traditie, maar hebben de afgelopen decennia toch een vaste plaats in het Nederlandse voedselpatroon gevonden. Ze kwamen natuurlijk uit Amerika, in het kielzog van allerlei andere culturele verschijnselen uit het land van de onbegrensde mogelijkheden. Coca Cola, Elvis Presley, auto's met panoramische voorruiten. Hamburgers konden niet achterblijven.

We hebben hier in ons land nooit onze eigen hamburgerrestaurants gehad. Patat met mayonaise, frikadellen, bamiballen en berenhappen, daar zijn wij goed in. Toch zette McDonald's in 1971 de aanval op ons in, en dat is gelukt. Wimpy en Burger King volgden. Maar Wimpy moest al gauw via de achteruitgang het toneel verlaten. Burger King doet nog steeds z'n best. Maar waar vindt je er een? Ook hier in Katwijk hadden wij een McDonald's. Waarschijnlijk het enige filiaal in de hele wereld dat wegens gebrek aan belangstelling binnen twee jaar de deuren moest sluiten. Zelfs in het toeristenseizoen kwamen er kennelijk te weinig klanten. Ik weet niet eens meer of ik er ooit een voet binnen heb gezet.

Nu heb ik in mijn leven bepaald niet veel hamburgers geconsumeerd. Als het er vijftig zijn, is het veel. Punt is, er is altijd wel een alternatief. McFish, McShrimp, McChicken, McVeggie, McHaring, McLobster, McSla, McWatmaargezonderklinkt. Bijna altijd wanneer ik naar binnen liep voor een hamburger, liep ik met iets anders dat beter te rechtvaardigen was naar buiten. Maar de eerlijkheid gebiedt mij hier toe te geven, dat ik onlangs toch wel echt een hamburger heb gekocht. Ik was vroeg voor een afspraak, het was lunchtijd en ik vreesde dat het lege gevoel in mij maag weldra verantwoordelijk zou kunnen zijn voor vreemde geluiden. Dus snel naar McD. Met Hollandse zuinigheid koos ik voor de Euroknaller, de kleinste en goedkoopste in het assortiment van de hamburgerboer. Dat was altijd nog een euro teveel, zo bleek al snel. Want wat ik ook proefde, een hamburger was het niet. Vochtig karton misschien, met een blaadje sla, daar kwam het bij in de buurt.

Niettemin, via een achterdeur sloop de hamburger mijn leven binnen. Op heel beperkte schaal, maar toch. De hamburger werd een intrinsiek onderdeel van een maandelijks mannen onder elkaar saunaritueel, waarbij de Neef en ik het leven de revue laten passeren. Niet in Katwijk natuurlijk. Dit puriteinse bolwerk biedt daar geen ruimte voor. Dus wijken wij regelmatig uit naar Noordwijk. Hoe dan ook, de Neef ontdekte daar op de kaart een gerecht dat werd omschreven als de “klassieke hamburger”. Het was onmogelijk om daarbij achter te blijven. Natuurlijk, een baguette Provençale en een salade Niçoise zijn rationelere en caloriearmere keuzes, maar we hebben het hier over mannen. En laat er geen misverstand over bestaan. Dit is niet een stereotype McD hamburger. Geen snack voor kinderen. Maar een grote en dikke malse burger van het fijnste rundvlees met een uitbundig bord friet. Daar doen we het voor.

Op een kwade zaterdag, enige weken geleden, ging het mis. We kennen allemaal wel die scenes uit komische televisieprogramma's, waarbij een groot bord wordt opgediend, en als de deksel wordt opgelicht, zien de disgenoten alleen maar een kleine verdroogde kalkoen, of een ingezakte pudding. Zo zaten de Neef en ik er ook bij. 'Verbijstering' is het woord dat onze gemoedstoestand beschrijft toen wij naar onze borden staarden. Daar lag een miserabel broodje met een klein, dun, en bijna zwart vet geval ertussen. Na een korte pijnlijke stilte verbrak de Neef de stilte. “Dit is niet wat ik verwacht bij een klassieke hamburger,” sprak hij met duidelijke teleurstelling. Dat kon ik niet op mij laten zitten. Hier kwamen wij niet voor. Ik deed wat ik niet vaak heb gedaan. Ik kloeg. Per e-mail, dat wel, want we leven in een digitale samenleving. De excuses lieten niet lang op zich wachten. Om onze ervaring te compenseren nodigde het hotel waar het zwembad/saunacomplex onderdeel van uitmaakt, ons als zijn gasten uit. Saunabezoek, hamburgers, drankjes en parkeren, allemaal helemaal gratis. Luxueuze badjassen en dito baddoeken lagen op ons te wachten. Compleet met chique uitziende, maar enigszins te kleine slippers. Iedereen kende onze naam. Met dank aan twee mislukte hamburgers, waren wij de koning te rijk.

Monday, May 6, 2013

The hamburger of our discontent


This is of course a tricky subject. It involves hamburgers. Vegetarians should not proceed any further. Hamburgers are controversial and strange phenomenon. Many crave for them, but few dare to admit. It's a kind of food porn. They do not fit in the Dutch tradition, but have found their place in the land behind the dikes. They arrived here on the wings of Americana that crossed the Atlantic in the 1950s and 1960s. Coca Cola, Elvis Presley, cars with wraparound windshields. Hamburgers could not stay behind.

We never had and still do not have typical Dutch hamburger restaurants. Our junk food traditionally centers around french fries, and a sheer endless selection of fried gourmet snacks like frikadel, bamibal and berehap. I will not even try to translate this, and neither should you. It was McDonald's that opened the first hamburger restaurant here in 1971. Wimpy and Burger King followed on McD's success, but Wimpy's marginal existence led to its premature demise in the 1990s, and the King is still barely hanging on. We did have a McDonald’s here in my hometown Katwijk, and I'm pretty sure it must have been the only franchise in the entire world that had to close its doors after just two years because there were simply not enough customers. Not even during the summer tourist season. I'm not even sure if I ever went inside.

I have never consumed many hamburgers in my life. If it would total 50, it would be much. Because there is always another option. A McFish, a McChicken, McShrimp, McVeggie, McHerring, McLobster, McLettuce or McWhateverlookshealthier. So, I walked in for a hamburger, and walked out with something different. Although I have to confess that a few months ago I made a quick dash to a McD. I had some time to spare for an appointment, and I already felt that my stomach was preparing to emit awkward noises during the interview. I decided to fill the emptiness inside with a Euroknaller, McD's smallest and cheapest burger, costing just one euro. And it was one euro too much. Because, whatever I tasted, it was not a burger. Damp cardboard maybe, but at least it served its purpose.

And yet, the burger somehow worked its way into my life, albeit on a modest scale. It has become part of a monthly male bonding ritual, when Nephew and I share our lives and times of the past few weeks at a sauna meet. When Nephew discovered the Classic Burger on the menu, there was no way I could stay behind. For sure, a baguette Provençale and a salad Niçoise would be healthier and less calorie rich options, but we are talking men here. And mind you, this is not your typical McD burger either. No kiddie food, but a massive juicy burger of tender meat, with a large plate of fries.

But one day, things did go wrong big time. We all know scenes from comedy shows when a large dish is presented on a dinner table, and when the lid is lifted all people see is just a small dry turkey or a collapsed cake. That's how the situation was at our poolside table. The burgers arrived and 'bewilderment' is the only way to describe how we both were staring at a small dark greasy item between a pathetic small roll on our plates. After some awkward and painful moments, the Nephew broke the silence. "This is not what a expect when I order a 'Classic Burger'," he spoke in utter disbelieve. Action was required. I complained. By email, because we live in a digital society. The excuse did not wait long. To ease our disappointment, the hotel that owns the spa, invited us as their guests, free sauna, the real classic burgers, drinks and parking. Sophisticated bathrobes and towels were waiting for us, together with luxury, but silly looking slippers. And everybody knew our names. A burger gone wrong made us kings for a day.

Nederlandse versie hier